Hợp đồng không có con dấu, chỉ có chữ ký có giá trị pháp lý không? Luật doanh nghiệp 2014 đã không còn bắt buộc làm con dấu khi mở công ty, có nên bỏ con dấu doanh nghiệp không? Các giao dịch nào với các cơ quan nhà nước, với ngân hàng bắt buộc phải đóng dấu?
Tại Khoản 4 Điều 44 Luật doanh nghiệp 2014 có nêu “4. Con dấu được sử dụng trong các trường hợp theo quy định của pháp luật hoặc các bên giao dịch có thỏa thuận về việc sử dụng dấu.”
Như vậy, từ điều khoản này, tôi cho rằng, có những trường hợp pháp luật quy định bắt buộc phải sử dụng con dấu và trường hợp còn lại thì các bên có quyền thỏa thuận về việc sử dụng. Vậy câu hỏi đặt ra là: trường hợp nào pháp luật quy định bắt buộc phải sử dụng con dấu?
Phải đóng dấu theo luật định
Khoản 4, điều 44 nói trên của Luật Doanh nghiệp đã quy định rõ, vẫn buộc phải đóng dấu trong trường hợp có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định. Có ít nhất hai dạng quy định của pháp luật như sau: Thứ nhất, có quy định rõ ràng là phải đóng dấu. Ví dụ khoản 4, điều 19 về “Lập chứng từ kế toán”, Luật Kế toán năm 2003 quy định: Liên chứng từ kế toán “gửi cho bên ngoài phải có dấu của đơn vị kế toán”. Thứ hai, không quy định rõ trong phần chính của văn bản, nhưng lại có cụm từ “ký tên, đóng dấu” ở cuối các giấy tờ, mẫu biểu kèm theo. Trường hợp này sẽ gây tranh cãi bất phân thắng bại rằng, đó là bắt hay không bắt buộc phải đóng dấu? Còn trường hợp thứ nhất thì hiển nhiên là phải đóng dấu.
Trong hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam hiện nay có tới hàng chục văn bản, từ thông tư cho tới luật, đang quy định bắt buộc phải đóng dấu. Một doanh nghiệp bình thường thì cần phải có tài khoản và giao dịch qua ngân hàng. Mà chứng từ giao dịch bằng giấy với ngân hàng của các doanh nghiệp thì bắt buộc phải đóng dấu theo quy định tại điểm c, khoản 1, điều 8 về “Ký chứng từ kế toán ngân hàng”, Chế độ chứng từ kế toán ngân hàng, ban hành kèm theo Quyết định số 1789/2005/QĐ-NHNN ngày 12-12-2005 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
Đặc biệt là Luật Thuế giá trị gia tăng hiện hành quy định, giá trị giao dịch từ 20 triệu đồng trở lên phải được thực hiện thanh toán không bằng tiền mặt và thông qua ngân hàng thì mới được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào. Tất nhiên, nếu doanh nghiệp chỉ mua bán hàng hóa, dịch vụ với giá trị mỗi giao dịch dưới 20 triệu đồng, thì không phải qua ngân hàng. Nhưng nếu xuất hóa đơn bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ mỗi lần từ 200.000 đồng trở lên thì phải lập hóa đơn và khi đó lại bắt buộc phải đóng dấu theo quy định tại điều 4 về “Loại, hình thức và nội dung hóa đơn”, Nghị định số 51/2010/NĐ-CP ngày 14-5-2010 của Chính phủ “Quy định về hóa đơn bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ” (đã được sửa đổi, bổ sung theo Nghị định số 04/2014/NĐ-CP ngày 17-1-2014).
Cuối cùng, nếu mỗi giao dịch chỉ dưới 200.000 đồng, thì khỏi cần xuất hóa đơn, nhưng doanh nghiệp cũng vẫn phải có sổ kế toán và vẫn buộc phải “đóng dấu giáp lai” vào sổ kế toán theo quy định tại khoản 2, điều 25 về “Sổ kế toán và hệ thống sổ kế toán”, Luật Kế toán.
Ngoài ra, hoạt động của một doanh nghiệp bình thường còn phải liên quan đến nhiều giao dịch phải đóng dấu khác. Vì vậy, nếu doanh nghiệp không có con dấu thì đồng nghĩa với việc không được hoạt động hoặc làm gì cũng bất hợp pháp.
Văn hóa đóng dấu của Việt Nam
Theo luật doanh nghiệp 2014, nếu trong Điều lệ hoặc các quy định, quy chế nội bộ không quy định các văn bản nêu trên bắt buộc phải dùng dấu thì đương nhiên là không bắt buộc. Tuy nhiên, bắt buộc hay không bắt buộc còn phải xem xét đến tính hiệu lực và vấn đề chứng minh có lợi đối với bên thứ 3 là vấn đề cần suy tính kỹ trước khi quyết định.
Ví dụ: Sea Bank từ chối thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh đối với khách hàng khi mà Giám đốc chi nhánh ký, đóng dấu trên Chưng thư bảo lãnh vì lý do Giám đốc không có ủy quyền. Một trong các vụ điển hình liên quan đến con dấu và ủy quyền.
Vấn đề con dấu đã ăn sâu vào tiềm thức của nhiều thế hệ doanh nhân Việt Nam, cũng như người dân. Do đó, 99% các bạn không dám ký kết hợp đông với công ty mà chỉ có chữ ký của người theo ủy quyền mà không đóng dấu. Khi không có con dấu, Điều lệ, ủy quyền và các văn bản nội bộ cũng không có dấu, đăng ký doanh nghiệp cũng không đóng dấu ở mục chữ ký của đại diện theo pháp luật.

ConversionConversion EmoticonEmoticon